Laminate Là Gì Và Vì Sao Không Phải Một Loại Gỗ?
Laminate tên gọi kỹ thuật đầy đủ là High Pressure Laminate (HPL), đây là giải pháp hoàn thiện bề mặt ở dạng tấm mỏng, được cấu tạo từ giấy và nhựa cao cấp dùng để dán lên nền thường mỏng dưới 2 mm và nó chỉ đảm nhận phần bề mặt của sản phẩm cuối.
Tấm nhựa PVC ứng dụng trong thi nội thất hoàn thiện sẽ cần tách rõ 2 phần vai trò. Vật liệu nền PVC là quyết định chịu lực, khả năng giữ vít và quyết định liệu tấm có cong vênh hay không. Bề mặt phủ sẽ là phần quyết định tính thẩm mỹ với vân, màu sắc và tăng khả năng chống trầy xước bề mặt. Laminate nằm trọn ở phần thứ hai.
Cách gọi “gỗ Laminate” là cách gọi quen thuộc xuất hiện nhiều tới mức không ít người tin rằng có một loại gỗ tên Laminate. Thực tế đó là cách gọi tắt của gỗ công nghiệp đã được phủ Laminate, phần gỗ sẽ nằm ở nền vật liệu bên dưới chứ không chỉ nằm ở lớp bề mặt.
Cả 3 nhầm lẫn trên đều xuất phát từ cùng một điểm, đó là gộp vật liệu nền và bề mặt phủ thành một. Khi tách rời 2 phần đó, câu hỏi “Laminate có bền không” lập tức đổi thành 2 câu cụ thể hơn là cốt gì và dán bằng keo nào. Nếu đang cân nhắc giữa vật liệu được làm từ nhựa PVC hoặc gỗ truyền thống, bạn có thể xem thêm bài viết: nên làm tủ bếp bằng tấm nhựa PVC hay gỗ công nghiệp MDF.
Cấu Tạo 3 Lớp Của Tấm Laminate Và Cách Ép Thành Tấm
Tấm Laminate có cấu tạo 3 lớp giấy xếp chồng, kể từ ngoài vào trong gồm lớp Overlay, lớp giấy trang trí và lớp giấy nền Kraft. Mỗi lớp sẽ đảm nhận một nhiệm vụ riêng và ba nhiệm vụ đó sẽ bổ trợ cho nhau tạo ra tính chất mà người dùng cảm nhận được khi chạm tay vào bề mặt vật liệu được gia công, Để hình dung rõ hơn, bạn có thể xem xét chức năng cụ thể của 3 lớp từ ngoài vào trong:
- Lớp Overlay: nằm ngoài cùng, làm từ cellulose trong suốt nên không che mất vân bên dưới. Lớp này trực tiếp hứng cọ xát, va chạm và dung dịch tẩy rửa trong sinh hoạt. Độ dày cùng mật độ của nó quyết định phần lớn khả năng chống trầy của cả tấm.
- Lớp giấy trang trí: nằm ngay dưới Overlay, là giấy đã in vân gỗ, vân đá hoặc màu trơn rồi tẩm keo Melamine. Sau khi ép, keo Melamine đóng rắn quanh lớp mực nên màu và họa tiết giữ được độ ổn định. Toàn bộ phần thẩm mỹ của tấm Laminate nằm ở lớp này.
- Lớp giấy Kraft: chiếm phần lớn độ dày của tấm, gồm nhiều lớp giấy tẩm nhựa Phenolic ép chặt vào nhau. Số lớp Kraft nhiều hay ít quyết định tấm dày mỏng và cứng tới đâu. Nhà sản xuất tăng giảm số lớp này theo từng dòng sản phẩm.
3 lớp trên được xếp đúng thứ tự rồi đưa vào máy ép nóng với nhiệt độ ép nằm ở mức trên 120°C và áp suất được giữ ở mức cao trong suốt chu kỳ ép. Cụm High Pressure trong tên gọi HPL đến từ đúng công đoạn này, và đó cũng là chỗ phân biệt Laminate với những lớp phủ được ép ở áp suất thấp hơn. Thuật ngữ HPL dùng thống nhất trong ngành, có cả từ điển kỹ thuật riêng do hiệp hội các nhà sản xuất HPL châu Âu ICDLI phát hành.
Bảng dưới đây sẽ tóm tắt vai trò của 3 lớp và điều mà mỗi lớp tạo ra ở sản phẩm cuối:
| Lớp | Vật liệu và cách xử lý | Vai trò kỹ thuật | Điều người dùng cảm nhận được |
|---|---|---|---|
| Overlay | Cellulose trong suốt, phủ ngoài cùng | Chắn tác động cơ học và hóa chất lên lớp vân | Bề mặt khó trầy, dễ lau |
| Giấy trang trí | Giấy in vân, tẩm keo Melamine | Giữ màu và họa tiết ổn định sau khi ép | Vân gỗ, vân đá, màu trơn |
| Giấy Kraft | Nhiều lớp giấy tẩm nhựa Phenolic, ép chồng | Tạo độ dày và độ cứng cho cả tấm | Tấm chắc tay, ít oằn khi cầm |
Qua bảng phía trên, câu hỏi “mã Laminate này chống trầy tới đâu” thực chất là câu hỏi về lớp Overlay còn thắc mắc “tấm này dày mỏng ra sao” lại thuộc về số lớp Kraft. Sau khi đã nắm được các thông tin trên thì việc đọc thông số của nhà cung cấp trở nên dễ hơn nhiều, và phần quy cách ngay sau đây sẽ cụ thể hóa chúng bằng con số.
Laminate Và Melamine Khác Nhau Ở Đâu?
Laminate và Melamine khác nhau ở độ dày lớp phủ và ở cách hình thành, dù hai bề mặt này nhìn bằng mắt thường rất khó tách bạch. Melamine là giấy tẩm keo ép thẳng lên cốt tấm. Laminate được ép thành một tấm rời hoàn chỉnh trước, sau đó mới dán lên cốt.
Chi tiết “ép rời trước rồi mới dán” nghe như một khác biệt thuần về quy trình, nhưng nó kéo theo hệ quả thật. Vì đã là một tấm độc lập, Laminate có thể dày hơn hẳn lớp giấy ép trực tiếp, và lớp Overlay trên nó cũng dày hơn tương ứng. Chênh lệch về khả năng chống trầy giữa hai bề mặt bắt nguồn từ đó.
Dưới đây là 5 tiêu chí giúp phân biệt hai bề mặt khi đọc báo giá hoặc khi cầm mẫu trên tay:
| Tiêu chí | Laminate (HPL) | Melamine |
|---|---|---|
| 1. Cách hình thành | Ép thành tấm rời trước, sau đó mới dán lên cốt | Giấy tẩm keo ép thẳng lên cốt |
| 2. Độ dày lớp phủ | Dày hơn, tính bằng phần mười milimét | Mỏng hơn đáng kể |
| 3. Khả năng chống trầy | Cao hơn nhờ lớp Overlay dày | Ở mức vừa phải |
| 4. Khả năng tạo hình | Dẻo hơn, một số dòng uốn cong được | Giòn, khó uốn |
| 5. Số mã màu công bố | Hơn 1.000 mã theo công bố nhà cung cấp | Khoảng 300 mã theo công bố nhà cung cấp |
Cả 5 tiêu chí trên cho thấy chênh lệch giữa hai bề mặt rất khó nhận ra ở khâu nhìn mẫu, nhưng lộ dần ở khu vực va chạm nhiều sau vài năm sử dụng. Acrylic lại thuộc một nhóm khác hẳn, thiên về hiệu ứng bóng gương thay vì vân gỗ. Bài viết Laminate và Acrylic khác nhau gì khi phủ tấm PVC sẽ giúp bạn có góc nhìn chi tiết hơn vào lựa chọn đó.
Quy Cách, Độ Dày Và Tiêu Chuẩn Của Tấm Laminate
Tấm Lamninate sở hữu kích thước phổ biến nhất ở khổ 1.220 × 2.440 mm với độ dày dưới 1 mm. và đây cũng là kích thước chuẩn chung của ngành vật liệu bề mặt.
Về mặt tiêu chuẩn, Laminate được quản lý bằng bộ tiêu chuẩn EN 438 của châu Âu, áp cho tấm HPL gốc nhựa nhiệt rắn. Trong bộ này, EN 438-3 phân loại đúng nhóm đang bàn ở đây, tức tấm mỏng dưới 2 mm dùng để dán lên nền đỡ. Phần các phép thử theo EN 438-2 quy định cách đo những tính chất mà người mua quan tâm, từ chống trầy tới chịu nhiệt và chịu hóa chất. Khi cần đối chiếu thông số giữa hai nhà cung cấp, hỏi thẳng mã tiêu chuẩn đã thử nghiệm thường nhanh hơn là so hai tờ giới thiệu sản phẩm.
| Nhóm quy cách | Giá trị phổ biến | Ghi chú điều kiện |
|---|---|---|
| 1. Khổ tấm tiêu chuẩn | 1.220 × 2.440 mm | Trùng khổ tấm nhựa PVC Plasker |
| 2. Khổ tấm khác | 1.300 × 2.450 mm và 1.300 × 4.100 mm | Theo công bố của nhà sản xuất, không phải dòng nào cũng có |
| 3. Độ dày phổ thông | Khoảng 0,5 đến 0,92 mm | Dải hay gặp trong nội thất dân dụng |
| 4. Độ dày mở rộng | Từ khoảng 0,35 mm đến 1,3 mm tùy dòng | Dòng mỏng dùng cho chi tiết, dòng dày dùng cho mặt chịu lực |
Các con số trong 4 nhóm quy cách trên là mức nhà sản xuất công bố chứ không phải mức áp dụng cho mọi dòng. Vì vậy xưởng vẫn cần hỏi đúng mã trước khi tính vật tư và hao hụt. Riêng phần cốt tấm bên dưới có bộ quy cách riêng và ảnh hưởng trực tiếp tới độ cứng thành phẩm, để biết thêm thông tin chi tiết về quy cách vật liệu mới này, quý khách hàng có thể tham khảo thêm bài viết: Quy Cách Tấm Nhựa PVC: Kích Thước, Độ Dày Và Cách Lựa Chọn
Ưu Điểm Và Giới Hạn Của Bề Mặt Laminate
Bề mặt Laminate mạnh ở khả năng chống trầy và ở kho vân màu rất rộng, đồng thời có 3 giới hạn mà người bán hiếm khi nói ra. Nắm cả hai vế giúp chủ đầu tư đặt Laminate vào đúng hạng mục thay vì dùng nó ở mọi chỗ trong công trình.
4 Ưu Điểm Vượt Trội Từ Bề Mặt Laminate
Ưu điểm của Laminate đến từ chính cấu tạo đã mô tả ở trên chứ không đến từ một phụ gia đặc biệt nào. Hiểu theo hướng đó, mỗi ưu điểm đều truy ngược được về một lớp cụ thể trong tấm.
Cả 4 ưu điểm này giải thích vì sao Laminate thường được lựa chọn cho ứng dụng làm cánh tủ bếp, mặt bàn làm việc và quầy, tức những nơi tay người chạm vào mỗi ngày. Ở hạng mục ít va chạm như tủ trang trí trên cao, mức đầu tư đó có thể không cần thiết.
3 Giới Hạn Bạn Nên Biết Trước Khi Chốt Vật Liệu
Giới hạn của Laminate nằm ở tính chất vật lý của một lớp cứng và mỏng, không nằm ở uy tín nhà sản xuất. Hiểu rõ những giới hạn này sẽ giúp chủ đầu tư đặt câu hỏi đúng chỗ thay vì phát hiện ra khi công trình đã hoàn thành việc lắp đặt.
Cả 3 giới hạn này không loại Laminate khỏi danh sách, chúng chỉ đổi chỗ nên dùng và đổi câu hỏi cần đặt ra cho nhà cung cấp. Riêng giới hạn thứ ba dẫn thẳng sang phần quan trọng nhất của bài, vì khâu dán trên nền nhựa vận hành khác hẳn trên nền gỗ.
Phủ Laminate Lên Cốt Nhựa PVC Khác Gì Phủ Lên Cốt Gỗ?
Phủ Laminate lên cốt nhựa PVC khác phủ lên cốt gỗ ở 2 chỗ, hệ keo và cách xử lý mép. Nguyên nhân gốc khá đơn giản: gỗ có lỗ xốp và hút ẩm, còn nhựa PVC đặc thì không. Keo bám vào gỗ một phần nhờ ngấm vào thớ, và cơ chế đó gần như biến mất khi nền là nhựa.
Nền Nhựa Không Thấm Nên Hệ Keo Phải Đổi
Keo gốc nước cần vật liệu nền hút được ẩm để nước bay hơi và keo đóng rắn. Trên nền nhựa đặc, điều kiện đó không có nên nhóm keo này bị hạn chế rõ rệt.
Keo PUR Hotmelt xử lý được phần lớn vấn đề vì nó đóng rắn bằng phản ứng với hơi ẩm thay vì bằng cách bay hơi dung môi. Ngay cả vậy, tài liệu kỹ thuật của Kleiberit và Jowat đều nêu rõ nền PVC, ABS và PP vẫn cần primer, tức lớp lót giúp keo bắt vào nền, hoặc phải được xử lý bề mặt trước khi dán.
>> Tìm hiểu thêm: Keo PUR Hotmelt Là Gì? Tìm Hiều Về Cơ Chế Bám Dính
Lượng keo cũng đổi theo loại bề mặt phủ. Theo datasheet Kleiberit 709.1, định lượng bắt đầu từ khoảng 50 g/m² với màng film và từ khoảng 80 g/m² với Laminate. Chênh lệch đó đến từ độ dày và độ cứng của tấm Laminate, vì bề mặt dày hơn cần lớp keo dày hơn để lấp đầy và giữ được lực bám. Đó là một trong những lý do khiến bề mặt Laminate tốn hơn ngay ở khâu gia công chứ không chỉ tốn hơn ở giá tấm, khác với tấm nhựa phủ film PVC.
Mép Tấm Là Vị Trí Cần Xử Lý Kỹ Nhất
Trên một tấm đã phủ, chỗ hỏng trước gần như luôn là mép chứ không phải mặt phẳng giữa tấm. Mép là nơi lớp phủ kết thúc, nơi hơi ẩm có đường đi vào cốt tấm, đồng thời là nơi chịu lực cạy và va đập khi vận chuyển cùng lắp đặt.
Mức độ nghiêm trọng của vị trí này thể hiện qua cách các hãng chế tạo dây chuyền xử lý nó. Barberán thiết kế hẳn một hệ bôi keo riêng, dùng keo PUR cho dải rộng 20 mm ở mép, ngay cả khi phần mặt phẳng còn lại vẫn chạy loại keo khác. Không ai đầu tư một cụm máy riêng chỉ cho 20 mm nếu vị trí đó không thực sự quan trọng.
Trên cốt nhựa, điều này càng đáng lưu ý vì cốt PVC mềm hơn gỗ nên chịu lực cạy ở cạnh kém hơn. Cách xử lý mép sau gia công, gồm nẹp chỉ hoặc dán cạnh, vì vậy nên được hỏi cùng lúc với việc chọn mã bề mặt.
>> Tìm hiểu thêm: Tủ Bếp PVC Phủ Bề Mặt Với Keo PUR Hotmelt Có Bền Không?
Cả 2 khác biệt trên giải thích vì sao không phải xưởng nào cũng nhận phủ Laminate lên cốt nhựa. Việc này đòi hỏi bồn nấu keo kín, kiểm soát nhiệt ẩm và một dây chuyền ép trục đủ ổn định. Picomat Sài Gòn vận hành dây chuyền phủ công nghệ Tây Ban Nha kết hợp keo PUR của Henkel, chi tiết ở trang dịch vụ gia công phủ bề mặt Laminate.
Cách Kiểm Tra Tấm Phủ Laminate Khi Nhận Hàng
Chất lượng khâu phủ Laminate kiểm được bằng mắt và tay ngay tại kho, không cần thiết bị đo. Việc này nên làm trước khi ký nhận, vì sau khi tấm đã vào xưởng và bị cắt thì rất khó quy trách nhiệm.
1. Kiểm tra mép tấm: Lướt móng tay dọc mép, mép đạt yêu cầu liền và phẳng, không có khe hở giữa lớp Laminate và cốt tấm.
2. Nhìn viền keo: Đường keo đạt chuẩn gần như không thấy, viền đục hoặc gờ nổi cho thấy keo đã bị bôi dư.
3. Rà tìm bọt khí: Đưa lòng bàn tay khắp mặt tấm, điểm cộm nhỏ thường là bọt khí kẹt lại do thiếu lực ép.
4. Soi độ phẳng khi nhìn nghiêng: Đưa tấm ra ánh sáng và nhìn chếch dọc bề mặt, vệt gợn sóng cho thấy lớp keo trải không đều.
5. Kiểm góc và cạnh vùng ẩm: Với hạng mục đặt ở bếp hoặc phòng tắm, soi kỹ góc và cạnh vì đây là nơi hơi nước tiếp cận cốt tấm sớm nhất.
Cả 5 điểm trên phản ánh chất lượng khâu gia công, còn tỷ trọng và độ cứng của vật liệu nền cần phải kiểm tra bằng cách khác. Ngoài ra, khi chọn tấm tại Picomat Sài Gòn, vật liệu tấm Plasker được bảo hành 24 tháng, còn lớp phủ cùng các hạng mục gia công được bảo hành 12 tháng. Để tham khảo thêm các lựa chọn giải pháp hoàn thiện bề mặt, quý khách hàng có thể tham khảo thêm danh mục sản phẩm của Picomat Sài Gòn: Tấm nhựa PVC phủ Laminate
FAQ – Câu Hỏi Thường Gặp Về Chất Liệu Laminate
1. Laminate Và Gỗ Công Nghiệp Phủ Laminate Có Phải Một Không?
Không phải. Laminate là lớp bề mặt, còn gỗ công nghiệp phủ Laminate là sản phẩm đã hoàn thiện gồm cốt gỗ cộng với lớp bề mặt đó. Cùng một mã Laminate dán lên 2 loại cốt khác nhau sẽ cho ra kết quả sử dụng khác nhau.
2. Tấm Laminate Dày Bao Nhiêu Là Đủ Dùng Cho Cánh Tủ?
Dải phổ thông trên thị trường nội thất nằm trong khoảng 0,5 đến 0,92 mm. Dòng dày hơn thường dành cho mặt chịu lực như mặt bàn và quầy, dòng mỏng dành cho chi tiết và cạnh. Con số cụ thể nên hỏi theo đúng mã bề mặt vì mỗi nhà sản xuất công bố một dải riêng.
3. Bề Mặt Laminate Có Chịu Được Nước Không?
Bản thân lớp Laminate ít chịu ảnh hưởng bởi nước sinh hoạt, nhưng điểm yếu nằm ở mép tấm và ở cốt bên dưới. Với khu vực ẩm thường xuyên, cốt nhựa PVC xử lý được phần rủi ro mà cốt gỗ khó xử lý. Dù vậy, cách dán và cách bịt cạnh vẫn là yếu tố quyết định.
4. Vì Sao Phủ Laminate Lên Tấm Nhựa PVC Cần Dây Chuyền Riêng?
Vì nền nhựa không thấm nên hệ keo phải đổi sang loại đóng rắn bằng phản ứng, đồng thời định lượng keo cao hơn so với phủ màng film. Quy trình này còn cần bồn nấu keo kín và kiểm soát nhiệt ẩm trong xưởng.
5. Nên Hỏi Nhà Cung Cấp Điều Gì Trước Khi Chốt Bề Mặt Laminate?
Nên hỏi 4 thứ: mã bề mặt, độ dày, loại keo dùng để dán và cách xử lý cạnh. Bốn thông tin đó quyết định phần lớn tuổi thọ thành phẩm, nhiều hơn hẳn so với việc chỉ nhìn ảnh mã màu trên mạng.
